Wij zijn officieel prof. dr. Rolf Zwaan en dr. Anita Eerland beide psychologen, maar Drang naar Samenhang nemen we op als getrouwd stel, gewoon aan de keukentafel — ofwel thuis in Nederland, of in ons huis in Oostenrijk. Elke aflevering zit vol met wetenschappelijke inzichten uit de psychologie, maar klinkt als een informeel gesprek tussen twee mensen die graag samen nadenken over hoe de wereld werkt. En dat is het ook.
We bespreken uiteenlopende thema’s, van complotdenken tot kunstmatige intelligentie, van geheugen tot sociale media. Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste onderwerpen die in de podcast terugkomen, met per thema een lijst van bijbehorende afleveringen. Sommige afleveringen vallen natuurlijk onder meerdere thema’s — die zie je dus vaker terug. Je kunt de afleveringen direct beluisteren via de speler op deze pagina, of via je favoriete podcastapp.
1. Complotdenken
Misschien wel de meest uitgesproken vorm van de drang naar samenhang. Beluister afleveringen 1, 8, 9, 18, 55, 76, 83, 84, 93, 102, 112, 116 en 130. Ze bouwen mooi op elkaar voort — prima om achter elkaar te luisteren.
2. Politiek
De psychologie van politiek is een onderwerp dat steeds belangrijker is geworden in de podcast. Aflevering 20 (over Trump) is nog steeds relevant. Verder zijn er afleveringen over polarisatie en politiek gedrag: 86, 87, 103, 104, 108 en 140.
3. Artificial Intelligence
De komst van ChatGPT en soortgenoten heeft ons gefascineerd. Luister naar afleveringen 57, 58, 59, 71, 89, 105, 115, 126 en 142.
4. Ons eigen gedrag begrijpen (en verbeteren)
In veel afleveringen onderzoeken we alledaags gedrag: over angst en humor (113), genocide negeren (118), moeite doen (116), oude vriendschappen herstellen (111), een goed gesprek voeren (94), verleidingen weerstaan (125), goede cadeaus geven (123), je boodschap effectief verpakken (124), en eenvoudiger leven (143).
5. Taal en communicatie
Een terugkerend onderwerp, maar in deze afleveringen staat het centraal: 5, 6, 12, 23, 30, 39, 69, 79, 94, 109, 114, 119, 122 en 124.
6. Verhalen
Verhalen geven structuur aan ons denken. Beluister afleveringen 2, 6, 9, 10, 23, 28, 34, 78 (over Pi) en 79 (over Arrival). Ook aflevering 108 sluit mooi aan.
7. Beleving van onze omgeving
Hoe we de fysieke wereld om ons heen waarnemen en interpreteren hoor je in afleveringen 19, 24, 33, 38, 43, 48, 50, 53, 54, 62, 73, 74, 75, 88, 91, 92, 97 en 99.
8. Sociale media
Over de invloed van sociale media op ons denken, voelen en doen: 1, 21, 22, 25, 31, 32, 47, 49 en 54.
9. Misinformatie en bullshit
Vaak verbonden aan sociale media, maar hier extra aandacht: afleveringen 4, 7, 8, 22, 31, 32, 47, 65 en 70.
10. Denken
Denkprocessen staan centraal in veel afleveringen, maar vooral in 3, 8, 11, 13, 17, 18, 19, 36, 53, 54, 57, 64, 67, 70, 111, 113, 135 en filmaflevering 78 (Pi).
11. Kennis
Wat weten we echt — en wat denken we alleen maar te weten? Luister naar afleveringen 40, 41, 44 en 101 (over gezond verstand).
12. Persoonlijkheid en identiteit
Deze thema’s komen terug in afleveringen 14, 16, 20, 26, 27, 29, 37, 44, 45, 63, 113 en 114.
13. Geheugen
Een fundament voor alles: taal, identiteit, kennis. Geheugen staat centraal in afleveringen 16, 20, 43, 45, 46, 56, 68, 77 en 107.
We zijn voorlopig nog lang niet uitgepraat over deze thema’s — de wereld verandert en het psychologisch onderzoek gaat door. En wie weet: misschien komt er de komende tijd nog een nieuw thema bij.
Reacties
Een reactie posten