Drang naar Samenhang

The Morning Show is een TV show die gaat over een TV Show met Jennifer Aniston en Reese Witherspoon in de hoofdrol. Aan het eind van Seizoen 2 heeft de ene hoofdpersoon corona en dreigt “gecanceld” te worden, terwijl de andere een drugsverslaafde broer heeft die vermist is. Tegelijkertijd is het voortbestaan van de show en eigenlijk de hele omroep in gevaar, is een belangrijke persoon van de show net overleden, hebben allerlei andere personages hun eigen sores en staan we aan het begin van de coronapandemie. Ik hou het even vaag om geen spoilers weg te geven, maar het punt is duidelijk. Er gebeurt van alles in het korte tijdsbestek van één aflevering. Dit is typerend voor heel veel series die we op dit moment onze huiskamers in kunnen streamen. Als je een oude film of serie ziet, valt op hoe weinig er relatief gesproken gebeurt. Ook op andere vlakken lijkt het leven sneller te gaan. Trends volgen elkaar steeds sneller op. Een recente studie laat dit op verschillende manieren zien. De o...

Wanneer wij ons voortbewegen in de wereld, dan navigeren wij, als we tenminste niet als een kip zonder kop willen rondlopen. We hebben hiervoor hulpmiddelen zoals kaarten en GPS tot onze beschikking. Je kunt deze hulpmiddelen zien als ons externe geheugen. Alle informatie die een kaart of een GPS ons geeft, hoeven we immers niet zelf te onthouden. Maar we kunnen ook navigeren op basis van ons interne geheugen, de informatie die we wel zelf hebben opgeslagen, en daar wil ik het hier over hebben. De stad of het dorp waarin wij wonen kennen we over het algemeen goed, in ieder geval voor wat betreft de locaties die voor ons relevant zijn. Op basis van onze ervaringen met deze locaties hebben we een cognitieve kaart (cognitive map) van onze omgeving ontwikkeld. Wij zijn trouwens niet de enigen die dit doen. Decennia van onderzoek hebben aangetoond dat bijvoorbeeld ratten ook zulke cognitieve kaarten maken. Nu hebben wij mensen niet alleen ruimtelijke voorstellingen van specifieke steden of ...

De feestdagen komen eraan. Wat zeg ik? Ze zijn ten dele al begonnen, zoals deze adventsmarkt in Bad Kleinkirchheim, Oostenrijk laat zien.  Bij feestdagen horen tradities, gebruiken en rituelen. Vooral rituelen spelen een bijzondere rol, omdat veel feestdagen een religieuze achtergrond hebben. Maar wat is eigenlijk een ritueel en hoe is een ritueel psychologisch relevant?   Om met die eerste vraag te beginnen, een ritueel is een (a)  vooraf gedefinieerde reeks die worden gekenmerkt door starheid, formaliteit en herhaling, die (b)  is ingebed in een groter systeem van symboliek en betekenis, maar (c)  elementen bevat die geen direct instrumenteel doel hebben.   Ik zal dat even uitleggen. Een ritueel heeft een grotere starheid dan bijvoorbeeld een gewoonte. Je zou een ritueel kunnen zien als een bijzonder star script. Over scripts heb ik het veel in het boek Drang naar Samenhang . Scripts zijn stereotypische opeenvolgingen van gebeurtenissen.   Een bezoek...

Jarenlang heb ik een Engelstalige blog gehad, Zeistgeist (geen tikfout, maar een woordspeling op mijn woonplaats), waarin ik over wetenschappelijk onderzoek binnen de psychologie schreef. Die blog was bedoeld voor vakgenoten over de hele wereld.   Zeistgeist is nu omgedoopt tot Drang naar Samenhang. De nieuwe titel verwijst naar de drang die wij allemaal voelen om samenhang te zien in wat er om ons heen gebeurt, of waarover ons verteld wordt in verhalen. Ik ga verder in het Nederlands (although an occasional post in English is not out of the question). Ik heb gemerkt dat ik het de laatste jaren steeds belangrijker vind als wetenschapper om te communiceren met mensen meer in mijn directe omgeving. Ik denk dat de coronaperiode daar iets mee te maken heeft.  Drang naar Samenhang is een blog voor iedereen (wat je achtergrond ook is), die geïnteresseerd is in de psychologie van het begrijpen. Wat ik  precies bedoel met de psychologie van het begrijpen, kun je lezen in mijn boe...

  I wrote a popular science book. It is on comprehension and ranges from the understanding of words to the forming of conspiracy narratives. I wrote the book in Dutch. The title is Drang naar Samenhang: De Psychologie van het Begrijpen . An English translation would be Compulsion for Coherence: The Psychology of Comprehension .  Why did I switch to my native language, where it would have been easy—or maybe even easier-- for me to write the book in English? I had, after all, only written in English about comprehension before. There are several reasons for my linguistic U-turn.  First, I wanted to write something that the people around me would enjoy: Dutch speakers who might be interested in the topics I am discussing but won’t necessarily read a book in English. It is gratifying to receive messages and comments from people outside the field who find the book both useful and fun to read. I can’t say I have ever received such comments from people outside the field about any...

Five years ago, I wrote a post about COAST , a method of sequential testing proposed by Frick (1998). Time for a follow-up. In this guest post, my student Yiyun Liao, with the help of my colleague Steven Verheyen, writes about her experience using this method. She concludes with some tips about using COAST and about the importance of performing simulations and preregistering your research.     Yiyun Liao     Department of Psychology, Education and Child Studies     Erasmus University Rotterdam, Netherlands     liao@essb.eur.nl   Recently I, together with Drs. Katinka Dijkstra and Rolf Zwaan, conducted a study on two English prepositions: to and towards . Instead of following a conventional fixed-sample testing method, we adopted a flexible sequential testing method based on Frick’s COAST method (Frick, 1998). A very interesting case occurred after we finished our data analysis.   The Study The study was intended to replicate what we ha...

On June 17, Anders Ericsson, a giant in the field of psychology, passed away. Neil Charness, who knew Anders Ericsson much better than I did, has written a heartfelt and beautiful in memoriam . Here, I am merely describing some memories of the 13 years that Anders was my colleague. At the 1993 Annual Meeting of the Psychonomic Society in Washington DC, I was on my way to a poster session, when I was approached by a bearded and somewhat burly gentleman in a blue blazer. He was extremely polite, introducing himself by making slight bow, which I thought was both quaint and endearing. It was Anders Ericsson. I told him I knew his work on protocol analysis and, in fact, owned his 1984 book with Herbert Simon, which I’d bought as an undergraduate student. He told me there was an assistant professor position in his department and if I considered applying. Several months later I had accepted the position. And a few months after that my small family and I moved to Tallahassee in June, 1994. And...

My former colleague Roy Baumeister famously said that replication is a "career niche for bad experimenters.”* I like to use this quote in my talk. Roy is wrong, of course. As anyone who has tried to conduct a replication study knows, it requires a great deal of skill to perform replications. This leads to the question Is there a career niche for replicators? I was asked this question yesterday when I gave a talk on Making Replication Mainstream at the marvellous Donders Institute for Cognition, Brain, and Behaviour  in Nijmegen. I get asked this question regularly. My standard answer is that it is not a good career choice. Implicit in this answer is the idea that in order to become a tenured faculty member, one has to make a unique contribution to the literature. Promotion-and-tenure writers are always asked to comment on the uniqueness of a candidate’s work. Someone who only conducts replication studies would run the risk of not meeting the current requirements to become...